CBAM म्हणजे काय? भारतीय निर्यातदारांसाठी संपूर्ण मार्गदर्शक (2026)
पुणे, कोल्हापूर किंवा भारताच्या कोणत्याही भागातून steel, iron किंवा aluminium EU (युरोप) ला निर्यात करता का? जानेवारी 2026 पासून प्रत्येक shipment ला CBAM लागू होतो. CBAM म्हणजे काय, कशावर लागू होतो, किती खर्च येतो, तुम्ही नेमकं काय करायला हवं — सगळं सोप्या मराठीत या मार्गदर्शकात.

CBAM म्हणजे काय — सोप्या मराठीत
CBAM चं पूर्ण नाव Carbon Border Adjustment Mechanism — म्हणजेच EU चा कार्बन सीमा कर. सरळ सांगायचं तर: EU च्या बाहेरून येणारी वस्तू बनवण्यासाठी जितका CO₂ (carbon) बाहेर पडला, त्या carbon ची किंमत EU च्या सीमेवर वसूल केली जाते.
तुमचा EU buyer (importer) प्रत्येक टन CO₂ साठी CBAM certificates विकत घेतो. 2026 मध्ये यांची किंमत एका टन CO₂ ला सुमारे €70–80 आहे — ती EU ETS च्या (युरोपच्या carbon market) किमतीशी जोडलेली आहे. खर्च importer भरत असला, तरी वसुली तुमच्या किमतीतूनच होते — म्हणून ही प्रत्येक भारतीय निर्यातदाराची समस्या आहे.
1 ऑक्टोबर 2023 पासून 31 डिसेंबर 2025 पर्यंत CBAM चा transitional phase चालला — फक्त reporting, पैसे नाहीत. 1 जानेवारी 2026 पासून definitive phase सुरू झाला आहे — आता certificates विकत घ्यावी लागतात, म्हणजे खरे पैसे खर्च होतात.
महाराष्ट्रासाठी हा थेट जिव्हाळ्याचा विषय आहे — पुणे–चाकण auto-component belt मधून EU OEM ना जाणारे castings आणि forged parts, कोल्हापूर आणि बेळगाव foundry मधली pump/valve castings, नाशिक–छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) इथले engineering आणि machined parts — यातले बरेच CBAM च्या CN code मध्ये येतात. JNPT (न्हावा शेवा) बंदरामार्गे EU ला जाणाऱ्या प्रत्येक shipment ला हे लागू होतं.
कोणत्या products वर CBAM लागू होतो
निर्णय तुमच्या कंपनीच्या आकारावरून नव्हे — तर product च्या CN code वरून (EU customs चा product code, तो तुमच्या export invoice वर असतो) होतो. MSME साठी कोणतीही सूट नाही — code जुळला, तर CBAM लागू होतो.
| CN code | प्रकार | यात काय काय येतं |
|---|---|---|
| CN 72 | Iron आणि steel | Pig iron, HR/CR coil, TMT bar, wire rod, stainless steel, alloy steel |
| CN 73 | Steel articles | Pipe, tube, structural sections, fasteners (screw, bolt, nut), castings, forged parts |
| CN 76 | Aluminium | Aluminium bar, profile, extrusion, sheet, foil, castings आणि machined parts |
| CN 25 | Cement | Cement clinker, Portland cement, aluminous cement |
| CN 31 | Fertilizer | Nitrogen आधारित खतं, ammonia, urea, nitric acid |
भारतीय निर्यातदारांसाठी सर्वात मोठे प्रकार म्हणजे steel (CN 72–73) आणि aluminium (CN 76). चाकण–पुणे मधले auto-component कारखाने, कोल्हापूर–बेळगाव foundry पाठवणारे castings, machined parts, fasteners बहुतांश CN 73/76 मध्ये येतात. तुमच्या product चा CN code steel सविस्तर मार्गदर्शकात बघा.
2026 मध्ये काय बदललं
1 जानेवारी 2026 पासून CBAM फक्त reporting राहिलं नाही — तो खरा खर्च झाला. प्रत्येक टन embedded CO₂ साठी EU importer ला आता CBAM certificates विकत घ्यावी लागतात — 2026 मध्ये एका टन CO₂ ला सुमारे €70–80 किमतीत.
Steel आणि aluminium वरची CBAM वसुली टप्प्याटप्प्याने वाढेल: 2026 मध्ये emissions च्या 10% भागासाठी certificate लागतं; ते 2028 मध्ये 30% होईल, आणि पुढे वाढत जाऊन 2034 मध्ये 100% पर्यंत पोहोचेल (त्याच वेगाने EU च्या free allowances सुद्धा कमी होत जातील). म्हणजे ओझं दरवर्षी वाढणार — आजच data तयार करणारा निर्यातदार येणाऱ्या प्रत्येक वर्षी आघाडीवर राहील.
चुकीच्या किंवा अर्धवट reporting साठी penalty framework सुद्धा आहे. म्हणजे data न देणं हा आता पर्याय राहिलेला नाही.
Default values vs verified actuals — खरं नुकसान इथेच आहे
Default values म्हणजे EU ने जास्त गृहीत धरून ठेवलेले आकडे — तुमच्या प्लांटचा data तुम्ही देत नाही तेव्हा EU हेच वापरतं. Verified actuals म्हणजे तुमच्या प्लांटचे खरे, पडताळलेले emission आकडे. या दोघांमधला फरक हेच तुमचं नुकसान किंवा बचत.
1,000 टन consignment चा हिशोब
Defaults आणि actuals मधला फरक, 1,000 टन consignment मध्ये €80,000 ते €1,80,000 पर्यंत अतिरिक्त ओझं होतो — फक्त verified data file केला नाही म्हणून. Verified actuals द्वारे CBAM खर्च सुमारे 40% पर्यंत कमी होतो. तुमच्या आकड्यांवर हिशोब करण्यासाठी CBAM tax calculator वापरा; भारतीय products चा cost data India CBAM Cost Index मध्ये बघा.
भारतीय निर्यातदाराने करायची — 5 पावलं
CBAM काही rocket science नाही — पण पद्धत मात्र बरोबर हवी. ही पाच पावलं प्रत्येक निर्यातदाराला लागू होतात — प्लांट कितीही मोठा असो वा लहान.
- 01
तुमच्या product चा CN code तपासा
तुमच्या EU export invoice वरचा CN code बघा. तो जर CN 72, 73 किंवा 76 मध्ये (किंवा cement/fertilizer मध्ये) येत असेल, तर CBAM तुम्हाला लागू होतो — कंपनी लहान असो वा मोठी, काहीच फरक पडत नाही.
- 02
तुमच्या प्लांटचा emission data गोळा करा
वीज (MSEB) bill, कोळसा/coke/gas invoice, monthly production log — एवढंच लागतं. तुमच्या team ला कोणतीही नवी system किंवा software शिकावं लागत नाही.
- 03
Verified actuals तयार करा — defaults वर थांबू नका
Verified actuals म्हणजे तुमच्या प्लांटचे खरे, पडताळलेले emission आकडे. हे EU च्या default values पेक्षा (जास्त गृहीत धरलेले आकडे) खूपच कमी असतात — हीच सर्वात मोठी बचत.
- 04
तुमच्या EU buyer च्या declarant ला data पाठवा
CBAM certificate तुमचा EU importer (buyer) विकत घेतो, पण data मात्र तुमच्याकडूनच मागितला जातो. EU-format report त्याच्या Authorised Declarant पर्यंत वेळेत पोहोचायला हवा.
- 05
प्रत्येक quarter चा record जपून ठेवा
CBAM हे एकदा करून संपणारं काम नाही — प्रत्येक quarter ला data लागतो, verifier च्या प्रश्नांना उत्तरं द्यावी लागतात. Supplier (precursor) data सुद्धा जपून ठेवा.
CarbonSettle कशी मदत करते
CarbonSettle हे तुम्ही स्वतः शिकायचं software किंवा tool नाही — ही एक end-to-end service आहे. तुमच्यासाठी एक dedicated expert असतो; तो आमच्या AI सोबत तुमचं संपूर्ण CBAM काम करतो: emission calculation, supplier data, EU-format report, तुमच्या buyer च्या declarant सोबत समन्वय, verifier च्या प्रश्नांची उत्तरं — सगळंच.
मराठीसह दहा भारतीय भाषांमध्ये
तुम्ही आणि तुमची plant team तुमच्याच भाषेत बोलू शकता — मराठी, हिंदी, गुजराती, तमिळ… दहा भारतीय भाषांमध्ये आम्ही काम करतो.
WhatsApp वर photo, Excel — काहीही चालेल
MSEB bill चा photo, कोळसा invoice, production Excel — तुमच्याकडे ज्या format मध्ये data असेल, तसाच पाठवा. बाकीचं आम्ही सांभाळतो.
तुमच्या team ला कोणतीही नवी system नाही
Software install नाही, training नाही. तुमची team तिचं काम पुढे करत राहील — CBAM चं संपूर्ण ओझं आमची team उचलेल.
Buyer-ready, EU-format report
तुमच्या EU buyer चा Authorised Declarant थेट वापरू शकेल असा report — verified actuals सह, default values चं अतिरिक्त ओझं दूर होईल अशा पद्धतीने.
CBAM — तुमचे प्रश्न, थेट उत्तरं
CBAM म्हणजे काय? सोप्या मराठीत सांगा.
▼
लहान कंपन्यांना आणि MSME ना CBAM लागू होतो का?
▼
Default values आणि verified actuals मध्ये काय फरक आहे?
▼
CBAM चे पैसे कोण भरतो — भारतीय निर्यातदार की EU buyer?
▼
CBAM report तयार करायला काय करावं लागतं? हे खूप अवघड आहे का?
▼

तुमचा संपूर्ण CBAM report आम्ही तयार करून देतो. या quarter साठी मोफत.
तुमच्या पहिल्या CBAM report चा (एप्रिल–जून 2026 quarter) संपूर्ण खर्च आम्ही उचलतो — एक dedicated expert + आमचं AI, तुमचे आकडे, तुमचाच buyer-ready report. EU चं कोणतंही inflated default value तुमचा order कधीही महाग करू नये यासाठी. पुढे चालू ठेवायचं की नाही — निर्णय पूर्णपणे तुमचा.
Each report is a managed, expert-led engagement, so we take on a limited number of exporters free each quarter. Report सुरू करण्याची शेवटची तारीख: 30 September 2026.
